Sabah uyandınız, banyodasınız, tıraşınızı bitirdiniz. Güzel oldu, yüz, çene, bıyık bölgesi tamam. Biraz yüzünüzü kaldırdınız, boyun bölgesi yine kızarık. Üstelik aynı jilet, aynı köpük, aynı ayna aynı sabah rutini. Peki neden bu boyun hep aynı şekilde yanacak? Sorun ürünlerde yada kullandığınız tıraş ekipmanlarında olmayabilir mi? Jiletin gittiği yön muhtemelen.
Sakallarımız, bir sırada aynı yöne gitmiyorlar. Yanak bölgemizde yukarıdan aşağı sıralanırken, çene altı bölgemizde, yön değiştirebiliyorlar. Sağa, sola, yukarı aşağı hatta zaman zaman çapraz. Küçücük bir alanda bile birkaç faklı yöne doğru uzayabiliyorlar. Bizde jilet bu bölgeleri temizlesin diye sağa sola aşağı yukarı, olmadı bir daha cildimizi, keskin bir çelik ile tarıyoruz. Hatta bazen çoğumuzunda alışkanlığıdır, boyun bölgemizi alttan yukarıya doğru şöyle bir yoklar, jiletle kalan bölgeleri almaya devam ederiz. İşte boyun bölgesindeki o istenmeyen inatçı tıraşın hikayesinin başlangıcı. Kızarık ve istenmeyen bir yanma hissi.
SAKALIN ÇIKIŞ YÖNÜ NEDİR?
Oldukça basit. Sakalın çıkış yönü, cilt dokusundan çıktıktan sonra, doğal olarak uzadığı yön. İngilizler buna bir isim bile vermişler; “grain”. With the grain ıslak tıraşta sakalın çıkış yönüne doğru tıraş , Against grain ise sakalın ters çıkış yönünde tıraş anlamında kullanıyorlar. Bizde tersten almak terimi sık kullanıyoruz. Çünkü sakalımızın ciltten tek bir çıkış yolu olmayabilir.
YANAĞIMDA AŞAĞI, BOYNUMDA NEDEN YANA?
Hepimizi fiziksel görünümlerimizi birbirimizden ayıran genler burada da devreye giriyor elbette. Sakal haritamızda doğal olarak farklı. Yanak bölgesindeki sakallar aşağı uzama eğiliminde iken, çene altı bölgesi tamamen farklı yönlere doğru uzama gösterebiliyor. Boyunda ise işler biraz karışabilir. Aşağı, çapraz, yukarı…
Bu sebeple boyun altında yukarıdan aşağı bir tıraş mı sorusunun bir yanıtı yok maalesef. Sakalınızı deneyimle öğrenmeniz gerekiyor.
PEKİ SAKALIN ÇIKIŞ YÖNÜNÜ NASIL ANLAYACAĞIM?
Aslında çok zor değil. Uzun süredir tıraş olanlar bunu deneyimleri ile öğrenmiş oluyorlar. Fakat bir yöntem daha mevcut. Sakalınızı birkaç gün uzatın. Ayna karşısında, hafifçe başınızı yukarı kaldırın ve yanak bölgesi, çene hemen çene altı ve boyun tarafınızı dikkatlice inceleyin. Berberlerde bunu aslında rutinde yaparlar. Başınızı koltuğun baş kısmına doğru yatırdıktan sonra, şöyle bir sakalınızı incelerler. Aslında yaptıkları tam da budur. Gözle emin olmaz iseniz hafifçe parmaklarınızla sakalınızda yönü anlamaya çalışın. Kısa süredir sakal bıraktığınızdan sert sakal yapısı size doğru bilgiyi verecektir. Bir yöne doğru ise düzgün ve yumuşak bir his alırsınız. Diğer yönde ise kıllar hafif bir direnç gösterir. Küçük bir test ve sakal haritanız hazır. Çok detaylı değil oldukça kısa ve net bir yöntem. Her tıraş sonrası aynı bölgede kızarıklık yanma hissi oluşuyor ise denemeye değer.
SAKAL YÖNÜNE TIRAŞ NEDEN ÖNEMLİ?
Jilet, oldukça keskin bir çelik parçası ve keskin kısmı oldukça ince. Sakalın çıkış yönünde hareket ettirdiğimizde, kılın doğal yatış yönüne doğru önce onu itiyor ve cilde en yakın kısımdan onu bölgeden uzaklaştırıyor. Bu konforlu bir ilk geçiş sağlıyor. İlginçtir, Amerikan Dermatoloji Akademisinin bununla ilgili çalışmaları var. Kılın doğal büyüme seyrinde kesilmesi tahriş ve kızarıklık miktarının azalmasını sağladığını bildiriyor. Fakat sakalın doğal çıkış yönünde tıraş olmak, ilk seferde sinek kaydı bir tıraşı garanti etmiyor elbette. Tıraş yönünün tersine elinizi gezdirdiğinizde hafif bir sakal hissedebilirsiniz. Tam bir sinek kaydı tıraş için bir kerede bizim deyimimizle “tersten geçeyim” olabilir. Buda bizim tercihimiz tabiki. Ne yaptığımızı bildiğimiz sürece önemli değil.
SAKALI TERSİNE TIRAŞ EDERSEK NE OLUR?
Sakalımızı doğal çıkış yönünde tıraş ettiğimizde, doğal çıkış yönünde kesiyor. Tersine tıraşta ise keskin jilet bu kez kılın çıkış yönüne tersten yaklaşıyor. Bu avantajlı bir durum elbette. Jilet sakalı cilt yüzeyine yakın bir yerden kesiyor ve elimizi yüzümüzde gezdirdiğimizde daha pürüzsüz bir his ile karşılaşıyoruz. Zaten tersten tıraş olmanın bu kadar sevilmesinin sebebi de bu. Daha yakın daha sinek kaydı bir tıraş.
Peki sorun ne? Bazı cilt yapılarında sakalın fazla yakından kesilmesinden kaynaklanabiliyor. Tıraş edilen kılın ucu artık doğal, ,ince ucunda değil. Jilet rafından kesilmiş, daha kısa keskin bir kıl ucu. Özelikle kalın, sert veya kıvrılmaya eğilimli sakal yapılarında, kısa kıl tekrar uzamaya başladığında, cilt dışına büyüme eğilimi yerine kıvrılarak cilt içine giriyor. Ve burada cilt yüzeyinin altında kıl follikülünün duvarına sağlanabiliyor. Elbette bu durum yabancı bir cismin, cildimize batması gibi etrafında bir yangı oluşturuyor.
Sonuç?
Tıraştan bir süre sonra ciltte oluşan küçük rahatsız edici kabarcıklar. Bölgede hassasiyet, kızarıklık, yanma hissi. Bazen konu büyürse batık sakal dermatolojide ismi “Pseudofolliculitis barbae” Günümüzde ise razor bumps, yani tıraş sonrası kabarıklıklar veya batık sakal problemi olarak karşımıza çıkıyor.
Elbette tersine tıraş olan herkeste batık oluşacak diye bir kural yok.
Sakal yapınız, kılın kıvrılma durumu, ne kadar yakın tıraş oldunuz, tıraş başlamadan tıraşa ne kadar hazırlık yaptınız, jiletinizin keskinliği, cilt yapınız, köpüğünüzün ne kadar iyi hazırlandığı gibi uzayıp gider. Bazılarımız yıllardır tersinden almasına rağmen, hiç bir sorun ile karşılamayabilir. Bazılarımızda o kadar dikkat eder ki her tıraş sonrası o istenmeyen his.
Bu yüzden uzmanların önerisi oldukça mantıklı:
Eğer tıraştan sonra sürekli kızarıklık, yanma veya batık sorunu ile karşılaşıyorsanız; sakalın hangi yönde çıktığını kontrol etmekte fayda var. Ve olabildiğince sakalın büyüme yönüne doğru tıraş olun.Sakalı en dip noktadan kesmek temel hedefimiz olsada, cildi yormakta gereksiz. Ters alım yapmak doğru yada yanlış değildir. Bir takas yapıyoruz. “Daha yakın tıraş karşılığında bazı ciltlerde daha yüksek tahriş ve batık riski.” Takas yanak bölgemizde kabul edilebilirken boyun bölgemizde sorunlara yol açabilir.
“AMA BEN YILLARDIR AŞAĞIDAN YUKARI TIRAŞ OLUYORUM”
Ve hiçbir sorun yaşamıyorsanız? Devam edebilirsiniz. Bu bir kurallar zinciri değil. Cilt yapınız, sakal yapınız uygunsa. Sorun yok.
Fakat sürekli, kızarıklık yanma, küçük kırmızı kabarcıklar yaşıyorsanız alışkanlığınızı sorgulamanızı öneririz. Belki yıllardır sakal yönünde tıraş oluyorum diye düşünüyorsunuz fakat sakalınızın doğal yönü bu olmayabilir. Bir bakmakta fayda var.
BOYUN BÖLGESİ TIRAŞI NEDEN DAHA ZOR?
Boyun bölgesindeki tıraşın zorluğu sadece sakal yönü sebebi ile zor değil. Öncelikle cilt yüzeyi yanak bölgesi kadar düz değil. Çene altı kıvrılıyor, cilt bazı bölgelerde daha hareketli. Sakalda bu yönlere göre farklı yönlere doğal çıkışını gösteriyor. Gırtlak bölgemiz zaten bir faklı. Biz ise sanki tek bir yönmüş gibi davranıyoruz tıraş sırasında. Uzun bir jilet hareketi, her bölgede farklı bir kesim işine sebep oluyor. Küçük jilet darbeleri küçük alanlarda doğal sakal yönüne doğru olmalı. Kontrol hep sizde. Özellikle problem yaşadığınız alanlarda buna dikkat etmek faydalı olabilir. Sakal batma riskini azaltmanın en etkili yolu.
JİLETE BASTIRMAK DAHA YAKIN TIRAŞ MI DEMEK?
Elbette Hayır. Jilet kesmiyor ise çözüm daha fazla bastırmak değil. Keskin bir jilet, tıraşa iyi hazırlanmış bir sakal, kayganlığını koruyan köpük zaten iyi bir tıraşın ilk şartları. Eğer tıraşta jileti bastırmak zorunda kalıyorsanız, başka şeyleri kontrol etmekte fayda var. Jiletiniz körelmiş olabilir mi? Köpük kurudu mu? Sakal yeterince yumuşadı mı? Aynı bölgeden kaç kez geçtiniz? Daha fazla başını yada tekrar sakalınızı kesilmeye ikna etmek yerine cilt bariyerinizde mekanik hasara sebep olabilir. Daha nazik cilt yapısına sahip boyun bölgesinde bunu anlamak daha kolay olabilir.
PRORASO TIRAŞ ONCESİ KREM BURADA NEREYE GİRİYOR?
Tıraş köpüğü jiletle sakalınızı kesmeden önce başlıyor. Tüm yazılarımızda konuştuğumuz gibi, tıraş sakalınızı ve cilt yapınızı tıraşa hazırlıkla başlıyor. Yani jiletin sakala temasından çok önce. Hazırlık.
Prorao tıraş sisteminin ilk aşaması “Hazırlık” Tıraş öncesi krem ilk aşamada yer alıyor tıraşın. Proraso tıraş öncesi krem, sakalı nemlendirerek yumuşatmaya, cildi tıraşa hazırlamaya yönelik bir işleve sahip. Ardından sabun, köpük, jilet ve balsam yada losyon ile koruma geliyor. İyi bir tıraş keyfi için kullanımda oldukça basit. Sakal bölgesini ıslatın, Proraso tıraş öncesi krem ile dairesel olarak sakalınızı nemlendirin. Durulama yapmayın. Tıraş sabunu veya köpüğünü sakal bölgenize yine dairesel hareketler ile homojen bir şekilde yayın. Amaç jilet ve sakalın mücadelesini, jiletin işini kolay yapabilecek bir sakal yapısına çevirmek.
SAKAL SERTSE YÖNÜN ÖNEMİ AZALIYOR MU?
Hazırılık sürecinin önemi artar. Zaman zaman hepimiz hissederiz. Jilet tarafından Sakal kesilmez, çekiştirilme hissi oluşur. Bu sakal yapısına sahipseniz, Proraso'nun Kırmızı Coarse Beards serisi bu sakal tipine yönelik hazırlanmış. Sandal ağacı ve Shea yağı kombinasyonu. Sert sakal yapısında olan bireylerin tercihi bu seride oluyor. Kokusuda bir kadar güzel. Fakat Proraso’nun bu serisini kullanmak sakal yönünü önemsiz kılmıyor elbette. Ürün sakalı tıraşa hazırlıyor. Jileti hangi yönde gideceği biraz alışkanlık. İyi ürün ile doğru teknik, keyifli bir tıraşın birlikteliği.
BOYUNDA KIZARIKLIK VARSA SUÇLU HEP TERS TIRAŞ MI?
Bu sorunun yanıtı elbette Hayır. Eğer öyle olsa yazımız bir satırla biterdi. Tıraş sonrası kızarıklık bir çok nedenle olabilir. Yetersiz tıraş öncesi bakım, Kurumuş bir köpük, körelmiş bir jilet, çok aceleye getirilmiş bir tıraş, fazla baskı, aynı bölgeden fazlaca jilet ile geçmek, cildin hoşlanmadığı bir ürün ve Elbette önemli bir detay sakalın çıkış yönüne tersine tıraş olabilir. Bir çoğu bu yanma, kızarıklık durumunu tıraş sonrası karşımıza çıkarabilir. Tersine tıraş oluyorum bu sebeple demek zor bu sebeple. Fakat sürekli aynı bölgede bu hissi yaşıyorsanız bir bakmak gerekebilir etkenlere.
BİRİNCİ GEÇİŞ BİTTİ. HÂLÂ SAKAL VAR. ŞİMDİ NE OLACAK?
İşte bir çok kez tartışılan, geleneksel ıslak tıraşın keyifli yanı. Tek geçişim, 2, 3 sakal yönüne mi? Tersine mi?
Hepimizin, her berberin kendi ritüeli var. Hassasiyet yaşayan bireylerde amaç en fazla geçiş değil en az tahribat. Unutmayın cildinize çok keskin bir çelik değiyor. İlk geçiş sakal yönü o kesin. Fakat daha kısa sakal, daha yakın bir geçiş istiyorsunuz. Tekrar köpük uygulayın. Burada biraz kalmış diye köpüğü cimri kullanmayın. Jiletide aynı şekilde İkinci geçişi gerekiyorsa sakalın çıkış yönüne çapraz yapabilirsiniz.Çünkü bir tıraşın başarısını sadece parmağınızı ters yönde gezdirerek ölçmek zorunda değilsiniz.
O SON KALAN ÜÇ SAKAL TELİ
Hepimizin ayna karşısında bildiği bir an var. Tıraşı bitirdik. Yüzümüzü keyifle yıkadık. Son kontrol. Parmağınızı yüzünüze götürdünüz. Üç sakal teli. Halbuki biraz önce yüzümüzde binlerce sakal teli vardı. Fakat o üç tel rahatsız edici değil mi? Jilet hemen ele alınır elbette. Köpük yok. Kuru bir cilt. Ve tekrar bir geçiş. Olmadı tersten, olmadı çapraz. Sonra o bölge istenmeyen bir yanma hissi. Ya bunu yapmayın, yada o üç tele takılmayın. Tıraşa hazırlanmamış her sakal tıraşı, cilde başka bir etki yapıyor unutmayın.
BOYUN TIRAŞINDA KÜÇÜK BİR DENEY YAPIN
Bir sonraki tıraşınızda, hiç bir ürün değiştirmeyin. Aynı Proraso tıraş öncesi krem, aynı sabun, aynı köpük, aynı fırça, aynı jilet. Sadece tıraşı sakalınızın yönüne göre kullanın jileti. Önce sakalınızın boyunda hangi yöne çıktığını inceleyin. Kısa darbeler, kısa mesafeler daha kontrollü bir tıraş. Eğer ikinci bir geçiş ihtiyacı varsa mutlaka köpüğü kullanın. Sonra tıraştan yarım saat sonraki boynunuza bakın.Belki hiçbir şey değişmeyecek.Belki de yıllardır tıraş kreminizde aradığınız problem aslında bileğinizin hareketindeydi.
SAKALINIZIN BİR HARİTASI VAR
Hepimiz her gün aynaya bir şekilde baktığımız için çok iyi tanıdığımızı düşünüyoruz. Fakat çoğumuz sakalın doğal çıkış yönünü pek de dikkat etmeyiz. Rutin, köpüğü sür, jileti yüzünde çek işte bitti. Sonrası kızarıklıktan batmaya kadar giden bir serüven.
Geleneksel ıslak tıraşın keyfi burada. İnsan bu hızlı yaşamda yavaşlıyor. Kendine zaman harcıyor. Sabun, fırça, tıraş öncesi krem, ılık su, kase, köpük, sinek kaydı bir tıraş, bölgeye göre bilek hareketleri, her cm karesini tanımaya başlıyorsunuz ve sonrası sakal bölgesine küçük bir bakım. Biz değerliyiz. Geleneksel tıraş buna anlam katıyor.
Proraso bizlere tıraş öncesi kremi, sabunu, köpüğü, losyonu yada balmı sunabilir fakat cildimizi bir kaseye koyup bize sağlayamaz. O ayna karşısında ben ve benim cildimin birlikte geçirdiği bir zamanı en keyifli ana dönüştüren bir ürün sadece.