Şimdi hem geçmişi hemde günümüzü düşünelim. Bir şık bir salona yada mahallenizdeki berber dükkanına gittiniz. Koltuğa oturdunuz ve isteğinizi söylediniz. Önce berberiniz sıcak suyu hazırladı fırçayı eline aldı ve sabun ile fırçayı buluşturdu. Bir süre sonra fırçadaki köpüğü yüzünüze dairesel hareketler ile yaymaya başladı. Oldukça güzel bir histir gerçekten ve hepimiz biliriz. Hatta geleneksel tıraş dediğimizde ilk bu aklımıza gelir. Bu başı biraz geriye yaslanmış siz, fırça, sabun, köpük ve havadaki güzel sabun kokusu.
Peki hiç düşündünüz mü O fırça gerçekten gerekli mi? Sonuçta elimiz var ve kremi de bu şekilde yüzümüze sürebilir yayabiliriz. Hazır köpük kullanıyorsak zaten basınçlı tüpten köpürmüş olarak çıkıyor. O halde uzunca süredir berberler neden elleri yerine bir fırça kullanıyorlar. Eski bir alışkanlıktan ötesi bir durum var. Köpük ile fırça beraber başka bir iş mi yapıyor. Jilet, sabun, balsam losyon konuştuk şimdi birazda fırçayı elimize alalım ne dersiniz?
TIRAŞ FIRÇASI NE İŞE YARAR?
Tabiiki ilk yanıtımız şu olur, köpüğü yüzümüze sürmemize yarar diyebiliriz. Aslında doğru fakat yaptığı bununla bitmiyor. Tıraş sabunu yada kremi bulunduğu kabın yada tüpün içinde tıraşa hazır bir köpük değil. Sabun, su ve fırça ile birlikte çalışması gerekiyor ki bir etkili bir tıraş için köpük oluşturabilelim. Proraso da profesyonel tıraş fırçasınınkullanımdan önce bir süre sıcak suda bekletilmesini öneriyor. Ki hepimiz biliriz tıraş kasesinde tüm berberler bir süre sıcak suda bekletirler fırçayı. Bunun nedeni fırça kıllarının su alması ve sabunu daha iyi tutabilecek hale gelmesi. Ardından sabun, fırçayla dairesel hareketler yaparak kapta ve sakalda işlevini görmeye başlar. Fırçanın ilk işlevi burada başlıyor. Sadece buluşmak değil doğru köpük kıvamına da getirmek.
BİR DAKİKA... SABUN ZATEN KÖPÜRMÜYOR MU?
Elbette. Fakat kavanozdaki Proraso tıraş sabununa dışarıdan bir miktar su döküp yüzünüze sürerseniz, iyi bir tıraşın vazgeçilmezi olan kremamsı köpük kendiliğinden oluşmaz. Fırça aslında küçük bir karıştırıcı olarak çalışıyor diyebiliriz. Nemli fırça kılları sabundan ürün alıyor. Dairesel hareketler sırasında karışıma su ve hava giriyor, sert sabun yapısısal olarak değişmeye başlıyor. İlk bir kaç tur daha yoğun, devam ettikçe daha homojen bir yapı. Amaç yumuşak ve kompakt bir köpük elde etmek. Burada özellikle “kompakt” kelimesine dikkat etmek gerekiyor. Aklımıza iyi bir tıraş köpüğü dediğimizde mümkün olduğunca büyük, kabarık bir köpük gelebilir. Amacımız yüzümüzü köpük içinde kaybetmek değil sakal üzerinde kalabilen ve jiletin hareketine eşlik edecek doğru yapıyı kurmak.
PEKİ SU NE KADAR OLMALI?
Geleneksel tıraşta bir miktar tecrübe el alışkanlığı gerektiren nokta burası. Az su kullanırsanız köpük yoğun kalabilir yüzünüze sürülmüş bir sert krema kıvamına benzer. Fazla eklerseniz, köpük incelir ve sakalın üzerinde akar ve doğru yapı kurulamaz. Ve ne yazık ki 10 ml su kullanın gibide bir formül yok. Zaten olsa büyüde biraz bozulmaz mıydı? Önce fırçanızı sıcak suda bir süre bekletin, fırçanız suyu alsın. Daha sonra fırçanızdaki fazla suyu hafifçe uzaklaştırın ve sabun üzerinde hafifçe dairesel hareketler ile sabunla temas ettirin. Köpük fazla kuru görünüyorsa küçük miktarlarda su ekleyerek devam edin. Bir anda bol su eklemek yerine kontrollü olmak istediğiniz kıvamı yakalamak için daha etikili olacaktır. Aslında bir süre sonra kullanılan fırçaya ve sabuna alışınca daha kolay oluyor. Geleneksel tıraşın ustalık tarafıda burada. Gram, ml değil tam bir göz kararı, el alışkanlığı.
TIRAŞ SABUNU NASIL KÖPÜRTÜLÜR?
Kavanozdaki Proraso tıraş sabununu alalım Fırçanız sıcak suda beklemişti zaten. Fazla suyu fırçadan aldık, şimdi nemli fırçayı sabunun üzerinde dairesel hareketler ile gezdiriyoruz. İlk başta fazla bir değişiklik görmeye bilirsiniz acele etmeyin işleme devam. Fırça sabunu almaya başladıkça yoğun bir yapı oluşmaya başlayacak. Köpüğü tıraş kasesinde geliştirmeye devam edebilirsiniz, yada yüzünüzde bu işlemi gerçekleştirebilirsiniz. Her ikiside mümkün sizin tıraş alışkanlığınıza yada tıraş keyfinize göre. Köpük yavaş yavaş kıvam kazanacak ve sakalınızın üzerinde yayılacak. Bir tıraş kasesi kullanıyorsanız sabun ile fırçayı buradada çalıştırabilirsiniz. İstediğiniz kıvama ulaşınca yüzünüze köpüğü taşıyabilirsiniz. Hepsi mümkün ve bir yanlış yok.
TÜPTEKİ PRORASO İÇİN DE FIRÇA GEREKİYOR MU?
Daha önce tüp içindeki tıraş kremlerinin Proraso'nun sabundan farklı yapıda olduğunu konuşmuştuk. Üretim süreçleri ve sabunlaştırma süreçleri birbirlerinden farklı. Daha yumuşak ve kremsi. Burada bir ayrıntı var. Proraso orijinal olarak resmi sitelerinde de “Shaving Soap in a Tube”. Yani marka tüpteki ürünü de tıraş sabunu olarak tanımlıyor. Yaklaşık 2 cm uzunluğunda ürünü, nemli fırçanın kılarının arasına alın, yüzünüzde dairesel hareketler ile oluşan ve olgunlaşan köpük ile sakalınızı yumuşatın. Amaç hep aynı, kremsi ve kompakt bir köpük. Sabun formunda kabın içinden ürünü topluyoruz, krem formunda ürünü doğrudan nemli fırçaya uyguluyoruz.
HAZIR TIRAŞ KÖPÜĞÜ KULLANIYORSAM?
İşte burada yanıtımız farklı olabilir. Fırça şart değil. Köpük formu tıraşa hazır olarak kullanıma sunuluyor. Aslında büyük kolaylık. Yüzünüzü hafif nemlendirin, köpüğü uygulayın ve tıraş başlasın. Fırça ile köpük hazırlamak yok. Sabah “7.30 telaşı” burda yok. Alarm zaten iki kere ertelenmiş, kahve hazır değil, trafik ha başladı ha başlayacak, 10 dakika geç çıksanız 1 saatinize sebep olacak, tüpü al sık, fırça yok, fırçayı suda bekletmek yok, sabunu olgunlaştırmak istemiyorsanız iyi bir çözüm. Hazır köpük bu sepetle var. Fakat bu geleneksel tıraşın yanlış yapılması anlamanız gelmiyor. Kural basit. Tıraşa hazırla, köpürt, koru.
O ZAMAN TIRAŞ FIRÇASI GERÇEKTEN GEREKLİ Mİ?
Yanıt aslında, kullandığınız ürüne göre değişiyor. Sabun ve krem kullanıyorsanız evet fakat hazır köpükte parmaklarınız o işi görüyor. Fırçanın görevi sabunu kaptan yada tüpten yüzünüze uygulamak değil sadece. Köpüğün su oranından tutun yüzünüzde nasıl dağıldığınıda sağlayan, tıraşın bir parçası.
FIRÇA SAKALA NE YAPIYOR?
Peki fırça bu karar önemli bir ayrıntı ise klasik tıraşta, sakala ne yaptığına bakalım. Nemli ve yeterli sabunu yüzeyinde taşıyan fırça sadece sakalın üst yüzeyinde bırakmıyoruz. Sakal dibine kadar, oluşan köpüğün yayılmasını sağlıyoruz. Özelikle bir kaç günlük ve yoğun sakal sahipleri ne demek istediğimi daha iyi anlayacaklardır. Cildi ve sakalı tıraşa hazırlayarak keyifli bir tıraşın önemli adımlarından bir tanesidir. Köpüğü sadece yüzümüze taşımıyoruz. Köpüğü bu bölgedeki sakal için çalıştırıyoruz. Biliriz, iyi bir berber de tam olarak bunu yapar.
FIRÇAYI YÜZÜME NE KADAR BASTIRMALIYIM?
Fırçayı yüzümüze bastırarak diplere kadar ulaşmasını sağlamaya gerek yok elbette. Dairesel hareketler ile fırçanın uçlarının ve gövdesinin cilt ve sakal yüzeyine, köpüğün dağılmasına izin vermek yeterli. Amaç cildi fırçalamak değil, hatta özelikle hassas bir cilt yapısına sahipseniz “ Ne kadar sert , o kadar iyi” yaklaşımı doğru olmayacaktır. Kuvvetten daha çok, kontrol daha etkili bir yöntem.
SICAK SU KONUSUNA GERİ DÖNELİM
Proraso, tıraş fırçasının, kullanımdan önce sıcak suda bekletmenini önemini sürekli vurguluyor. Fakat sıcak su derken kaynar su anlamında değil. Cildinizi yakmayacak suda tıraş fırçasını bekletmek, fırça kıllarının su tutmasını sağlamak. Tıraş kasesine sıcak suyu koyarak 2-3 dk civarında fırçayı bekletiyoruz. Aslında işlemler arası birbiri içine sokuyoruz. Aslında geleneksel tıraşın aceleye gelmemesinin nedeni de bu.
FIRÇAYI KULLANDIK. SONRA?
Aslında pek unutulmaz fakat yinede değinmeden geçmek olmaz. Jileti temizledik, sabunun kapağını kapattık, lavaboyu temizledik, tıraş kasesi temizlendi. Fırça sabunlu lavabo kenarında mı kaldı? Ertesi sabah nemli mi kalmış? Proraso profesyonel tıraş fırçasının uzun ömürlü bir kullanımda kalabilmesi için önerisi açık; Kullanımdan sonra duru su ile tamamen köpük ve sabundan arındırmak için durulayın. Hiç sabun kalmadığından emin olun. Kılları nazikçe sıkın ve fazla kalan suyu uzaklaştırmak için fırçayı silkeleyin. Saklama süresince, tıraş fırçasının kılları aşağı yöne gelecek şekilde muhafaza edin. Bu önemli. Yer çekimi etkisi ile fazla kalabilecek suyu uzaklaştırmış olursunuz. Fırça standalarıda bu sebeple var aslında.
TIRAŞ FIRÇASINI HAVLUYA SÜRTMEK GEREKİR Mİ?
Tıraş fırçasını kurulamak için saçımızı havlu ile kururlar gibi sertçe ovalamak gerekmez. Durulayın, fazla suyu elinizle kılların ucuna doğru sıkın, Silkeleyin ve mümkünse kıllar aşağı bakacak şekilde kendi halinde kurumaya bırakın. Amacımız bir laboratuvar malzemesi gibi steril hale getirmeye çalışmak değil elbette. Sabun, yada köpük kalıntılarını uzaklaştırmak ve doğru şekilde kurumasını sağlamak.
FIRÇA SEÇERKEN NEYE BAKACAĞIM?
Elbette tıraş fırçalarında da farklı boyut, farklı kıl yapıları, fiyat ve markalara ulaşmak mümkün. Kıl sentetik mi doğal mı?, Farklı düğüm büyüklükleri, farklı saplar, farklı uç kesimleri, standlı olanlar, renkler. Seçenekler oldukça çok olmasına rağmen, ekipman dünyasında kaybolmanıza da gerek yok.
İyi bir fırçadan beklediğiniz temel şey oldukça basit: suyu ve sabunu kontrollü biçimde taşıması, köpüğün dengeli ve kompakt olarak hazırlanması, ciltte uygulanırken uygun ve huzurlu bir his vermesi. Elbette tüm bunları düşünürken en iyi fırça en iyi işlevi görmüyor, fırçayı kullanmayı öğrenmekte işin keyifli tarafı.
BİR FIRÇA TIRAŞI GERÇEKTEN DEĞİŞTİRİR Mİ?
Sabah evden telaşlı bir çıkışınız ve yoğun bir topdasınız, hazır köpükten memnunsunuz, sabah tıraşında klasik rutinlere vakit yok ise tıraşınızda çok büyük önemi yok. Zaten değişmeside gerekmiyor. Fakat sabun yada tıraş kremi kullanıyorsanız, Proraso ile geleneksel tıraştan hoşlanıyor iseniz; Tıraş deneyimi için, tıraşın önemli bir parçası. Çünkü hazır bir köpüğünüz yok ve sizin hazırlamanız gerekiyor. Su, sıcaklığı, köpüğün kıvamı yüzünüze taşınması, sakalınızın yumuşatılması. Tüm bunlar için tıraş fırçası gerekli. İşi siz yapıyorsunuz aslında.
BERBER NEDEN HÂLÂ FIRÇA KULLANIYOR?
Yeniden yazının başındaki berber koltuğuna dönelim. Fırçayı yüzünüzde ki dairesel hareketler, hafif ılık sıcak arası bir köpük, sabuna bağlı fresk bir koku, sabun sakalınızın üzerinde köpürüyor. Aslında tıraş çoktan başladı. Sadece sakalınıza henüz jilet değmedi. Fakat tıraşa hazırlık başladı. Yani hep konuştuğumuz gibi tıraşa hazırlık ve tıraş. Fırça bu ilk iki süreç arasını birbirine bağlayan bir araç. Gösteriş yok, elektronik bir ekipman yok ve hatta belki yüzyıldır şekli bile çok değişmedi. Fakat sabunu köpüğe, köpüğü de tıraşın bir parçası haline getirmeye devam ediyor.
Fırçanızı elinize aldığınızda aklınızda olsun, Jilet henüz lavaboda sırasını beklerken aslında tıraş çoktan başladı.